Një analizë e gjerë shkencore po sfidon bindjen tradicionale se demenca është vetëm pasojë e dëmtimeve direkte në tru apo e faktorëve gjenetikë. Të dhënat e reja tregojnë se shëndeti i përgjithshëm i trupit luan rol shumë më të madh sesa është menduar deri tani në zhvillimin e kësaj sëmundjeje.
Studimi, i publikuar në revistën prestigjioze Nature Human Behaviour, sugjeron se një pjesë e konsiderueshme e rasteve të demencës në botë nuk burojnë drejtpërdrejt nga çrregullime neurologjike. Sipas analizës së kryer nga studiues të Sun Yat-sen University, rreth një e treta e rasteve globale të demencës lidhen me probleme shëndetësore që prekin organe dhe sisteme të tjera të trupit.
Në kuadër të këtij hulumtimi u analizuan mbi 200 studime shkencore. Nga to u identifikuan 16 gjendje shëndetësore periferike që rrisin ndjeshëm rrezikun për zhvillimin e demencës. Mes tyre përfshihen diabeti i tipit 2, humbja e dëgjimit dhe e shikimit, sëmundjet kronike të mëlçisë, problemet me veshkat, çrregullimet kardiovaskulare si dhe infeksionet e mishrave të dhëmbëve. Sipas vlerësimeve, këto gjendje lidhen me rreth 18.8 milionë raste demence në nivel global.
Ekspertët theksojnë se mekanizmi që mund ta shpjegojë këtë lidhje është inflamacioni kronik dhe dëmtimi afatgjatë i enëve të gjakut. Kur një person përballet për vite me radhë me diabet të pakontrolluar, çrregullime metabolike apo infeksione të vazhdueshme, furnizimi me gjak i trurit mund të dëmtohet, duke ndikuar drejtpërdrejt në funksionimin e tij. Në rastin e humbjes së dëgjimit, përmendet edhe ndikimi social, pasi izolimi dhe mungesa e stimulimit mendor mund të përshpejtojnë rënien kognitive.
Deri më tani, demenca është konsideruar kryesisht si një çrregullim neurologjik i lidhur me plakjen dhe trashëgiminë gjenetike. Megjithatë, ky studim sugjeron se parandalimi mund të nisë shumë më herët, përmes kontrollit të sëmundjeve kronike, kujdesit për shëndetin oral, trajtimit të problemeve të dëgjimit dhe shikimit, si dhe menaxhimit të rrezikut kardiovaskular.
Në një kohë kur popullsia globale po plaket dhe rastet e demencës janë në rritje, këto gjetje nxisin një qasje më gjithëpërfshirëse: ruajtja e shëndetit të përgjithshëm të trupit mund të jetë një nga faktorët kyç për mbrojtjen e trurit në të ardhmen.
