Hulumtuesja e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Nevenka Tromp, vlerëson se dëshmitë e dëshmitarëve të nivelit të lartë të thirrur nga mbrojtja në procesin ndaj Hashim Thaçit dhe të tjerëve në Dhomat e Specializuara në Hagë, kanë pasur një qëllim të qartë: të dëshmojnë mungesën e qëllimit kriminal të të akuzuarve.
Sipas Tromp, zgjedhja e emrave me peshë diplomatike e ushtarake nuk ishte rastësi, por pjesë e një strategjie të mirëllogaritur të mbrojtjes për të goditur elementin kyç të aktakuzës – “mens rea”, pra qëllimin kriminal.
Dëshmitari i parë ishte James Rubin, ish-ndihmës sekretari amerikan i Shtetit. Pas tij ka dëshmuar ish-këshilltari ligjor i delegacionit shqiptar në Rambuje, Paul Williams. Në Dhomat e Specializuara në Hagë ka dëshmuar edhe ish-këshilltari politik i komandantit të lartë të NATO-s, Wesley Clark, John Stewart Duncan.
Më pas, James Peter Covey, i cili ishte zëvendës i përfaqësuesit të OKB-së në Kosovë, Bernard Kouchner. Në mbrojtje të Thaçit dëshmoi edhe ish-diplomati amerikan. Christopher Hill e Michael Durkee në cilësinë e ish-këshilltarit politik të Wesley Clark.
Një nga dëshmitë më kryesore ka qenë edhe ajo e gjeneralit Wesley Clark.
Hulumtuesja e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Nevenka Tromp për KosovaPress flet për rëndësinë e këtyre dëshmive në këtë proces gjyqësor.
“Çfarë mund të them nga numri dhe sfondi i dëshmitarëve të mbrojtjes është se është shumë e qartë që të akuzuarit zgjedhën dy nga të akuzuarit kryesorë, Kadri Veseli dhe Hashim Thaçi, të shkojnë për dëshmitarë të nivelit të lartë, që mund të dëshmonin për qëllimin e tyre, pra mungesën e qëllimit kriminal. Dhe pse është e rëndësishme? Në rastet penale, të dyja palët, duke filluar me prokurorinë, duhet të sjellin prova mbi aktet kriminale, që quhen prova ‘actus reus’, çfarë krimesh ndodhën, janë të provuara, si provohen. Dhe sapo të kesh një krim, duhet të shihet kush e bëri dhe pse. Të akuzuarit e bënë, dhe kjo quhet prova e qëllimit kriminal ose ‘mens rea’”, shprehet Tromp.
Ajo shton se mbrojtja vendosi të mos sfidojë nëse krimet ndodhën apo jo.
“Ata pranuan se krimet ndodhën në Kosovë, por duke zgjedhur dëshmitarët e mbrojtjes, ata theksojnë se nuk kishin qëllim kriminal dhe nuk janë përgjegjës për krimet që mund të kishin ndodhur siç thuhet në aktakuzë. Kjo është një mënyrë shumë e mençur për të prezantuar provat e mbrojtjes”, shton Tromp për KosovaPress.
Kjo protestë kësaj radhe organizohet nga organizata “Liria ka emër”, e cila pret që të ketë pjesëmarrje masive.
Ish-eprorët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë prej nëntorit të vitit 2020. Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023 – gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë.
Zyra e Prokurorit të Specializuar e cila i ngarkon ish-krerët e UÇK-së me përgjegjësi për krime të pretenduara të luftës, pati sjell rreth 125 dëshmitarë, ndërkaq është mbështetur në mbi 100 dëshmi me shkrim.
