Si zgjoheshin njerëzit para shpikjes së orës me alarm

Para se ora me alarm të bëhej pjesë e jetës së përditshme, njerëzit gjenin mënyra të ndryshme, shpesh të çuditshme dhe të krijuara me imagjinatë, për të u zgjuar në kohë. Historia tregon metoda të ndryshme, nga qirinjtë që binin mbi pjata metalike deri te personat që paguheshin vetëm për të trokitur në dritare. Nevoja për të nisur ditën herët ka ekzistuar gjithmonë, edhe pse mjetet ishin të ndryshme.

Zgjimi sipas ritmit natyror

Në shoqëritë e hershme, njerëzit kryesisht zgjoheshin me dritën e diellit. Jeta e tyre ishte e lidhur ngushtë me natyrën dhe shumica e punëve fillonin me lindjen e diellit. Drita që hynte në shtëpi ose kënga e gjelit shërbente si një “alarm natyror”. Ky ritëm natyror lidhej me orën biologjike të trupit, duke i ndihmuar njerëzit të zgjoheshin në të njëjtën kohë çdo ditë.

Profesioni i pazakontë: njerëz që paguheshin për të të zgjuar

Gjatë Revolucionit Industrial në Britani, disa persona të quajtur “knocker-uppers” paguheshin për të shkuar nga shtëpia në shtëpi dhe për të trokitur në dritare me shkop ose për të hedhur bizele të thata derisa klienti të zgjohej. Ata nuk largoheshin deri sa të siguroheshin se personi ishte zgjuar. Ky profesion u zhduk pasi ora me alarm u bë më e përhapur.

Qirinj, temjan dhe ujë

Në Kinë dhe në Evropën mesjetare përdorej teknika e qirinjve të shënuar me intervale, ku gozhdat e vendosura mbi qiri binin mbi pjatë metalike dhe shkaktonin zhurmë për të zgjuar personin. Në vende të tjera përdorej temjani ose ora me ujë, e cila lëshonte tingull kur niveli i ujit arrinte një pikë të caktuar, duke shërbyer si një formë e hershme e “alarmit mekanik”.

Metoda më praktike

Disa njerëz përdornin mënyra më të thjeshta: pini shumë ujë para gjumit për të zgjohur veten herët, ndërtonin shtëpitë në mënyrë që dielli të binte direkt në fytyrë në mëngjes, ose mbështeteshin te zilet e kishave dhe thirrjet në qytet për të filluar ditën.

Këto metoda të ndryshme tregojnë se njerëzit gjithmonë kanë kërkuar mënyra kreative për të nisur ditën në kohë, edhe para se teknologjia moderne të ofronte zgjidhje të thjeshta.

Të ngjashme:

Sot është Nata e Kadrit: Gjithçka që duhet të dini rreth saj
  • March 16, 2026

Nata e Kadrit zë një vend të veçantë në besimin islam dhe konsiderohet ndër netët më të rëndësishme të vitit për besimtarët myslimanë. Kjo natë vlerësohet jashtëzakonisht shumë, pasi sipas…

Vazhdo lëximin...
Flutura e konsideruar e zhdukur për 30 vjet rishfaqet në Angli
  • March 15, 2026

Një specie e rrallë fluture, e cila për dekada ishte konsideruar e zhdukur në Britaninë e Madhe, është vërejtur sërish në disa zona të Anglisë. Zbulimi i fundit ka ngjallur…

Vazhdo lëximin...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ke humbur:

Si zgjoheshin njerëzit para shpikjes së orës me alarm

  • March 16, 2026
Si zgjoheshin njerëzit para shpikjes së orës me alarm

Sot është Nata e Kadrit: Gjithçka që duhet të dini rreth saj

  • March 16, 2026
Sot është Nata e Kadrit: Gjithçka që duhet të dini rreth saj

Rritet sërish çmimi i naftës në Kosovë, deri në 1.55 euro për litër

  • March 16, 2026
Rritet sërish çmimi i naftës në Kosovë, deri në 1.55 euro për litër

Qytetarët ankohen për çmimet e larta

  • March 16, 2026
Qytetarët ankohen për çmimet e larta

Trupi i një burri gjendet në kosh plehrash në Angli, arrestohen tre persona

  • March 16, 2026
Trupi i një burri gjendet në kosh plehrash në Angli, arrestohen tre persona

Jeton Koca jep dorëheqje nga detyra e Prokurorit të Shtetit

  • March 16, 2026
Jeton Koca jep dorëheqje nga detyra e Prokurorit të Shtetit