Një studim i ri sugjeron se disa ndryshime mikroskopike në gjakun e pacientëve mund të shpjegojnë pse disa njerëz përjetojnë simptoma të COVID-it të zgjatur, si lodhja kronike dhe mjegulla mendore, edhe muaj apo vite pas infektimit.
Duke analizuar mostra gjaku nga persona me COVID të zgjatur, studiuesit kanë identifikuar struktura të pazakonta mikroskopike që mund të ndikojnë në funksionimin normal të qarkullimit të gjakut dhe të kontribuojnë në këto simptoma. Ky zbulim mund të hapë mundësi të reja për diagnostikim dhe trajtime të specializuara në të ardhmen.
Sipas ekipi shkencor të udhëhequr nga gjenetisti Alain Thierry nga Universiteti i Montpellier-it në Francë, ka një lidhje të fortë midis biomarkerëve që tregojnë aktivitet trombo-inflamator dhe COVID-it të zgjatur. Thierry thekson se identifikimi i këtyre treguesve nuk shërben vetëm si një mjet diagnostikues, por mund të ofrojë edhe objektiva të reja terapeutike, duke përmirësuar ndjeshëm menaxhimin klinik të kësaj gjendjeje.
Shkaqet pse disa individë përjetojnë simptoma të zgjatura mbeten ende të paqarta, me shumë mekanizma të mundshëm që mund të jenë të përfshirë. Një hipotezë e hershme, propozuar nga fiziologia Resia Pretorius nga Universiteti Stellenbosch në Afrikën e Jugut, është se mikro-mpiksjet – mpiksje shumë të vogla gjaku, jonormale dhe të qëndrueshme – mund të pengojnë qarkullimin normal në kapilarë.
Në vitin 2022, Thierry dhe kolegët e tij gjetën se pacientët me COVID të zgjatur kanë nivele të ngritura të NET-eve (kurtheve jashtëqelizore të neutrofileve), rrjeta ngjitëse të ADN-së dhe enzimave që qelizat e bardha të gjakut lëshojnë për të kapur patogjenët. Kur këto NET-e qëndrojnë më gjatë se duhet ose prodhohen në sasi të mëdha, ato mund të kontribuojnë në çrregullime të qarkullimit të gjakut si tromboza dhe ateroskleroza.
Hulumtimi i fundit, një bashkëpunim mes Pretorius dhe Thierry, tregon se mikro-mpiksjet dhe NET-et mund të ndërveprojnë fizikisht në gjakun e pacientëve me COVID të zgjatur. Analiza e mostrave nga 50 pacientë me COVID të zgjatur dhe 38 persona të shëndetshëm tregoi se pacientët me COVID të zgjatur kishin rreth 19.7 herë më shumë mikro-mpiksje dhe se ato ishin më të mëdha se tek individët e shëndetshëm.
Një rritje e NET-eve shoqërohej me rritjen e mikro-mpiksjeve, dhe studiuesit vunë re se NET-et ishin fizikisht të futura brenda mikro-mpiksjeve, një fenomen që nuk ishte raportuar më parë. Kjo ndërveprim mund ta bëjë mikro-mpiksjen më rezistente ndaj fibrinolizës, procesi natyror i shpërbërjes së mpiksjes së gjakut.
Dallimet ishin aq të dukshme saqë një sistem inteligjence artificiale arriti të identifikonte pacientët me COVID të zgjatur me 91% saktësi, duke sugjeruar se këta tregues mund të shërbejnë si biomarkera diagnostikues.
Edhe pse hulumtimi është ende në faza të hershme dhe kërkohet prova më e thelluar për lidhjen shkak-pasojë midis mikro-mpiksjeve, NET-eve dhe simptomave të COVID-it të zgjatur, këto zbulime mund të ofrojnë shpresë për trajtime të reja dhe përmirësim të gjendjes së pacientëve që vazhdojnë të vuajnë nga simptomat e saj. /Gjurmuesi/
