Në qytetin zviceran të Luganos, i njohur për liqenin dhe malet që e rrethojnë, pagesat me bitcoin janë bërë pjesë e përditshmërisë edhe në vende të zakonshme si restorantet e ushqimit të shpejtë.
Në një McDonald’s në qendër të qytetit, një klient porosit kafe dhe pyet nëse mund të paguajë me bitcoin. Në vend të një terminali të zakonshëm bankar, ai përdor një pajisje të posaçme për pagesa me kriptovaluta, të shpërndarë falas për bizneset lokale nga këshilli i qytetit. Pagesa kryhet pa kontakt, përmes portofolit bitcoin në telefon, ndërsa fatura arrin vlerën 0.00008629 bitcoin, rreth 8.80 dollarë.
Ndryshe nga shumica e vendeve ku bitcoin shihet kryesisht si investim spekulativ, në Lugano ai përdoret realisht për blerje të përditshme. Rreth 350 dyqane dhe restorante pranojnë pagesa me këtë kriptovalutë, ndërsa autoritetet lokale kanë filluar të pranojnë bitcoin edhe për shërbime komunale, si pagesa për kujdesin parashkollor të fëmijëve.
Një nga përdoruesit është Nicolas, një shtetas francez, i cili e konsideron veten “besimtar të vërtetë të bitcoin”.
“Ajo që është e mrekullueshme në lidhje me pagesën në bitcoin është ndjesia e lirisë që të jep”, thotë ai. “Nuk je më i varur nga një sistem financiar me ndërmjetësit dhe kostot e tij”.
Në rrugët kryesore të qytetit, ku dominojnë dyqanet luksoze, edhe tregtarët po e shohin bitcoin-in si alternativë praktike. Pronari i një dyqani që shet çanta dhe orë luksoze, Cherubino Fry, thotë se arsyeja kryesore është kostoja më e ulët e transaksioneve.
Tarifat për pagesat me bitcoin janë zakonisht nën 1%, ndërsa për kartat e debitit arrijnë deri në 1.7% dhe për kartat e kreditit deri në 3.4%. Megjithatë, ai pranon se aktualisht përdorimi i bitcoin-it nga klientët është ende i kufizuar.
“Në realitet, jo shumë. Për momentin, vetëm sporadikisht, vetëm disa klientë”, thotë ai. “Por përdorimi i bitcoin do të jetë si një pemë që rritet, dhe kjo pemë do të rritet shumë e madhe brenda pesë, dhjetë vjetësh”.
Qyteti i Luganos, në bashkëpunim me platformën e kriptomonedhave Tether, ka nisur që në vitin 2022 një iniciativë për edukimin e qytetarëve rreth kriptovalutave, me synimin që Lugano të shndërrohet në një qendër evropiane për bitcoin.
Megjithatë, jo të gjitha përvojat ndërkombëtare kanë qenë të suksesshme. Në El Salvador, ku bitcoin u shpall mjet ligjor pagese në vitin 2021, përdorimi real ka mbetur i ulët. Eksperti Vincent Charles thotë se shumica e qytetarëve e shkarkuan aplikacionin vetëm për të konvertuar bonusin fillestar në dollarë dhe më pas nuk e përdorën më.
Nga ana tjetër, raporte ndërkombëtare e rendisin Ljubljanën si qytetin më miqësor ndaj kriptovalutave, e ndjekur nga Hong Kongu dhe Cyrihu.
Në vetë Luganon, bitcoin nuk gëzon mbështetje unanime. Një statujë që përfaqësonte Satoshi Nakamoton u vandalizua dhe u hodh në liqen, ndërsa disa qytetarë shprehin skepticizëm.
“Më duket e habitshme që institucione të tilla si universiteti im do të promovonin kaq shumë kriptovalutat”, thotë Lucia, një studente. “Mendoj se ato janë të lidhura me krimin, me rrjetin e errët dhe spekulimet”.
Profesori i ekonomisë Sergio Rossi paralajmëron për rreziqet që sjell paqëndrueshmëria e bitcoin-it për tregtarët, si dhe për rrezikun reputacional dhe mungesën e garancive.
“Nëse i regjistruari dështon ose falimenton, kriptovalutat e mia zhduken menjëherë”, thotë ai, duke shtuar se ndryshe nga bitcoin, depozitat bankare në Zvicër janë të garantuara deri në 100 mijë franga zvicerane.
Pavarësisht debateve, Lugano vazhdon të jetë një nga shembujt më konkretë në Evropë ku bitcoin po përdoret jo vetëm si investim, por edhe si mjet real pagese. /Gjurmuesi/
