Rritja e interesimit turistik shpesh shihet si mundësi zhvillimi për zonat e vogla, por për disa komunitete ajo ka sjellë pasoja të kundërta. Një shembull i tillë është fshati Vlkolínec, i vendosur në pjesën qendrore të Sllovakisë, ku jeta e përditshme e banorëve po vihet gjithnjë e më shumë në vështirësi nga fluksi i madh i vizitorëve.
Vlkolínec u përfshi në listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në vitin 1993 dhe njihet si një nga vendbanimet më të ruajtura tradicionale të Europës Qendrore. Fshati përbëhet nga 45 ndërtesa karakteristike me shtëpi druri, tipike për zonat malore, që pasqyrojnë arkitekturën dhe mënyrën e jetesës së dikurshme.
Megjithatë, gjatë tri dekadave të fundit numri i banorëve është përgjysmuar ndjeshëm. Aktualisht, vetëm 14 persona jetojnë në këtë fshat, ndërkohë që çdo vit ai vizitohet nga rreth 100 mijë turistë.
Sipas banorëve, problemi kryesor nuk është vetëm prania e madhe e turistëve, por mënyra e sjelljes së tyre. Njëri prej tyre e përshkroi situatën duke thënë se UNESCO e ka shndërruar fshatin në një “kopsht zoologjik turistik”, duke theksuar se jeta e komunitetit po “shtypet” nga turmat. Banorët raportojnë raste të sjelljeve antisociale, përfshirë fotografimin e fshehtë përmes dritareve dhe hyrjen në prona private.
Në mënyrë paradoksale, pikërisht fakti që Vlkolínec është një fshat i banuar dhe jo një muze i hapur përbën tërheqjen kryesore për vizitorët. Megjithatë, sipas banorëve, rregullat e rrepta që vijnë nga statusi i UNESCO-s e bëjnë jetën e përditshme më të vështirë, duke kufizuar veprimtari bazike si kultivimi i tokës apo mbajtja e kafshëve shtëpiake.
Për shkak të këtyre vështirësive, disa prej banorëve kanë shprehur dëshirën që fshati të hiqet nga lista e Trashëgimisë Botërore, me shpresën se kjo do të sillte përmirësim të cilësisë së jetës.
Nga ana tjetër, UNESCO ka theksuar se, përveç ndikimit të turizmit, fshati përballet edhe me rritjen e numrit të pronarëve të përkohshëm, të cilët blejnë shtëpi për përdorim rekreativ, duke ndikuar në strukturën sociale të komunitetit.
Ndërkohë, në shumë vende të botës, statusi i UNESCO-s vazhdon të shihet si një vlerë e madhe dhe një mekanizëm kyç për identifikimin, mbrojtjen dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe natyrore.
