Rikthimi i diskutimeve rreth virusit të rrallë “Nipah” ka ngjallur vëmendje ndërkombëtare, për shkak të rrezikshmërisë së lartë që ai paraqet në rast shpërthimi. Megjithatë, ekspertët e shëndetit publik bëjnë thirrje për qetësi, duke theksuar se informimi i saktë është çelësi dhe jo paniku.
Eksperti i shëndetit publik, Naser Ramadani, ka sqaruar se virusi “Nipah” është shumë i rrallë, por historikisht ka treguar një shkallë të lartë vdekshmërie, që ka lëvizur nga 40 deri në 75 për qind gjatë shpërthimeve të mëhershme.
Sipas tij, rreziku për Kosovën është minimal dhe i njëjtë me atë të vendeve të tjera evropiane. Ai thekson se aktualisht nuk ka arsye për alarm në rajon.
Rreziqet dhe mënyrat e përhapjes
Virusi “Nipah” transmetohet kryesisht nga kafshët te njerëzit. Burimi kryesor janë lakuriqët e frutave të familjes Pteropodidae, të cilët nuk jetojnë në Kosovë dhe Shqipëri. Lakuriqët që gjenden në këto zona, si Rhinolophus hipposideros, ushqehen vetëm me insekte dhe nuk konsiderohen rrezik për transmetim.
Aktualisht, virusi nuk përhapet përmes ajrit, çka e ul ndjeshëm rrezikun e përhapjes masive.
Simptomat dhe pasojat shëndetësore
Infeksioni me “Nipah” mund të shfaqet me simptoma si ethe, dhimbje koke, konfuzion, lodhje, marramendje, të vjella, diarre dhe vështirësi në frymëmarrje. Në rastet më të rënda, virusi mund të shkaktojë encefalit (ënjtje të trurit), që mund të çojë në vdekje.
Rreth 20 për qind e personave që i mbijetojnë infeksionit mund të përballen me pasoja neurologjike afatgjata.
Diagnostikimi dhe trajtimi
Diagnostikimi i virusit bëhet kryesisht përmes testeve RT-PCR dhe analizave të antitrupave (ELISA). Aktualisht nuk ekziston as terapi specifike dhe as vaksinë e miratuar kundër virusit “Nipah”.
Trajtimi është mbështetës dhe përfshin oksigjenim, hidratim dhe kujdes intensiv për funksionet bazë të organizmit.
Masat parandaluese
Ekspertët rekomandojnë shmangien e konsumimit të frutave ose lëngjeve që mund të jenë prekur nga lakuriqët, përdorimin e dorezave dhe mjeteve mbrojtëse gjatë trajtimit të kafshëve të sëmura, si dhe evitimin e kontaktit të afërt me persona të infektuar.
Higjiena e duarve mbetet thelbësore, ndërsa në ambiente spitalore kërkohet izolimi i pacientëve dhe përdorimi i pajisjeve mbrojtëse nga stafi shëndetësor, përfshirë maska, doreza, mantila dhe syze mbrojtëse.
Situata aktuale
Shpërthimet e virusit “Nipah” vazhdojnë të mbeten të kufizuara kryesisht në disa zona të Azisë. Për Europën, përfshirë Ballkanin, Kosovën dhe Shqipërinë, rreziku vlerësohet si shumë i ulët.
Ekspertët përmbyllin mesazhin e tyre me thirrjen: “Qëndroni të informuar, jo të frikësuar”, duke theksuar rëndësinë e informimit korrekt dhe shmangies së dezinformatave që mund të shkaktojnë panik të panevojshëm.
