Një zbulim i jashtëzakonshëm arkeologjik në Indonezi po rishkruan historinë e artit parahistorik dhe të shprehjes njerëzore. Në një zonë të paeksploruar më parë, studiuesit kanë identifikuar gjurmë duarsh në muret e shpellave, të cilat mendohet se janë krijuar dhjetëra mijëra vjet më parë.
Sipas analizave të kryera nga shkencëtarë indonezianë dhe australianë në ishullin Sulawesi, këto gjurmë me pigment janë realizuar duke vendosur ngjyrë në shuplakat e duarve dhe më pas duke i shtypur ato në sipërfaqet e shkëmbinjve të shpellave.
Rezultatet tregojnë se këto shenja datojnë të paktën 67,800 vjet më parë, duke i bërë ato kandidatët më të hershëm të artit shkëmbor të studiuar deri më tani. Kjo formë e hershme e shprehjes artistike sugjeron se ishulli Sulawesi ka qenë qendër e një kulture të zhvilluar artistike që në periudhat më të hershme të historisë njerëzore.
Indonezia njihet tashmë si një nga vendet me dëshmitë më të hershme të vizatimeve në botë, ndërsa studiuesit kanë analizuar dhjetëra shembuj të artit të lashtë të zbuluar në rajon.
Përveç gjurmëve të duarve, në këtë ishull janë zbuluar edhe vizatime të tjera, përfshirë figura njerëzore, një zog dhe kafshë të ngjashme me kuajt, të cilat rezulton se janë realizuar rreth 4,000 vjet më parë. Këto gjetje tregojnë për një vazhdimësi të gjatë të krijimtarisë artistike në këtë pjesë të botës.
